انسداد راههوایی یکی از خطرناکترین اورژانسهای خارج بیمارستان است و در صورت عدم اقدام سریع، میتواند در چند دقیقه باعث ایست قلبی و آسیب مغزی شود. این راهنما مطابق آخرین گایدلاینهای کمکهای اولیه و احیای ۲۰۲۵–۲۰۲۶، تمام مراحل تشخیص و درمان انسداد راههوایی را برای بزرگسال، کودک، شیرخوار، زن باردار، افراد چاق و حتی زمانی که تنها هستید، بهصورت کامل و نکتهبهنکته ارائه میکند.
تشخیص انسداد راههوایی
انسداد راههوایی به دو نوع تقسیم میشود:
- انسداد خفیف: بیمار سرفه مؤثر دارد، میتواند صحبت کند یا نفس بکشد.
- انسداد شدید: بیمار نمیتواند صحبت کند، سرفه کند یا نفس بکشد و معمولاً بیصداست.
نشانههای انسداد شدید:
- ژست جهانی خفگی (دست روی گردن)
- بیصدایی کامل هنگام تلاش برای نفس کشیدن
- اضطراب شدید، کبودی لبها، باز بودن دهان
- سکوت ناگهانی هنگام غذا خوردن
بزرگسال هوشیار
در انسداد شدید، مراحل زیر اجرا میشود:
- بیمار را کمی به جلو خم کنید.
- پنج ضربه پشت بین دو کتف وارد کنید.
- اگر جسم خارج نشد، پنج فشار شکمی (هایملیخ) اجرا کنید.
- چرخه ضربات پشت و فشار شکمی را تکرار کنید.
آموزش تصویری این مرحله: خفگی بزرگسال هوشیار
زن باردار و افراد چاق
در این افراد فشار شکمی ممنوع یا کماثر است؛ بنابراین:
- دستها را روی مرکز قفسهسینه قرار دهید.
- فشارهای سریع و رو به داخل و بالا وارد کنید.
- تا رفع انسداد ادامه دهید.
آموزش تصویری این تکنیک: نجات زن باردار از خفگی
کودک بالای یک سال
اصول مشابه بزرگسال است اما با شدت کمتر:
- در صورت سرفه مؤثر، فقط تشویق به سرفه.
- در انسداد شدید، پنج ضربه پشت.
- در صورت عدم خروج جسم، فشار شکمی با شدت کمتر.
شیرخوار (زیر یک سال)
فشار شکمی ممنوع است.
- شیرخوار را روی ساعد قرار دهید، سر پایینتر از بدن.
- پنج ضربه پشت بین دو کتف.
- برگرداندن به پشت و پنج فشار قفسهسینه.
- تکرار چرخه تا رفع انسداد.
آموزش تصویری این مراحل: نجات شیرخوار از خفگی
بزرگسال یا کودک بیهوش
- تماس فوری با اورژانس.
- خواباندن بیمار روی سطح محکم.
- بررسی دهان و خارج کردن جسم قابل مشاهده.
- آغاز فشارهای قفسهسینه مشابه CPR.
آموزش تصویری این مرحله: خفگی کودکان و بزرگسال بیهوش
نجات از خفگی وقتی تنها هستید
- لبه میز یا صندلی را بالای ناف قرار دهید.
- بدن را با قدرت به لبه فشار دهید.
- چند بار تکرار کنید تا جسم خارج شود.
آموزش تصویری این تکنیک: نجات از خفگی وقتی تنها هستید
خطاهای رایج که باید از آنها اجتناب کرد
- اجرای فشار شکمی در شیرخوار (کاملاً ممنوع)
- فشار بیشازحد در کودک (خطر آسیب داخلی)
- جستجوی کورکورانه جسم در دهان بیمار بیهوش
- توقف زودهنگام فشارهای قفسهسینه در بیمار بیهوش
- خم نکردن بیمار به جلو هنگام ضربات پشت
نکات تکمیلی و مراقبت پس از رفع خفگی
- پس از رفع خفگی، ارزیابی پزشکی توصیه میشود.
- در کودکان از غذاهای پرخطر بدون نظارت خودداری کنید.
- آموزش این حرکات برای خانواده ضروری است.
- در محیط کار و مدرسه، آموزش کمکهای اولیه ضروری است.
برای مشاهده آموزشهای تصویری بیشتر، صفحه اینستاگرام تیم تخصصی پرستارEMS115 را دنبال کنید.
#خفگی #انسداد_راه_هوایی #هایملیخ #احیا #کمکهای_اولیه #پرستارEMS115